Βλάστη Κοζάνης

Βλάστη: ανάμεσα στο Μουρίκι και στο Σινιάτσικο

Η Βλάστη είναι ένα ορεινό κεφαλοχώρι του Ν. Κοζάνης. Είναι χτισμένη σε υψόμετρο που κυμαίνεται από τα 1.180 μ. έως τα 1.230 μ., σε ένα καταπράσινο λιβάδι ανάμεσα στα βουνά Μουρίκι (1.703 μ. υψόμετρο) και Άσκιο ή Σινιάτσικο (2.111 μ. υψόμετρο). Στις αρχές του 20ού αι. ο μόνιμος πληθυσμός του χωριού είχε φτάσει ακόμη και στις 3.000 κατοίκους. Όμως ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, η κατοχή, η πυρπόληση του χωριού από τους Γερμανούς, ο εμφύλιος, η ύφεση, η φτώχεια, η μετανάστευση και η αστυφιλία αποδεκάτισαν  τον πληθυσμό της Βλάστης. Σήμερα το χωριό κατοικείται το χειμώνα από περίπου 70 - 80 ανθρώπους, ενώ το καλοκαίρι αυτοί πενταπλασιάζονται.

Υπάρχουν δύο τρόποι για να πάμε στη Βλάστη. Ο πρώτος είναι να ξεκινήσουμε από Πτολεμαΐδα και να ανηφορίσουμε προς το βουνό Μουρίκι, περνώντας διαδοχικά τα χωριά Άρδασσα και Κρυόβρυση. Μόλις περάσουμε την Κρυόβρυση συναντάμε μία διακλάδωση: δεξιά πάει για Αναρράχη και Εμπόριο, ενώ αριστερά ανηφορίζει προς Βλάστη. Συνολικά η απόσταση Πτολεμαΐδα - Βλάστη είναι 25 χλμ. Ο δεύτερος τρόπος είναι να ξεκινήσουμε από Κοζάνη και χρησιμοποιώντας την Εγνατία Οδό να φτάσουμε γρήγορα στη Σιάτιστα. Από κει θα συνεχίσουμε προς Εράτυρα, Σισάνι και Βλάστη. Συνολικά η απόσταση Κοζάνη - Βλάστη είναι 52 χλμ.

Η Βλάστη είναι γεμάτη από παραδοσιακά πέτρινα αρχοντικά

Η Βλάστη παλαιότερα λεγόταν Βλάτσι ή Μπλάτσι. Οι Μπλατσιώτες (των οποίων ένα μέρος ήταν βλαχόφωνοι) ασχολούντο με την κτηνοτροφία, τα τυροκομικά και την υφαντουργία. Λογικό είναι επομένως το χωριό σήμερα να φημίζεται σε όλη τη Μακεδονία για τα εξαιρετικά του τυριά, μεταξύ των οποίων ξεχωρίζουν η φέτα, το κεφαλοτύρι και ιδιαίτερα το μανούρι. Ο παρατηρητικός επισκέπτης εύκολα θα διαπιστώσει ότι το Μπλάτσι είναι γεμάτο από περιποιημένα σπίτια και αναπαλαιωμένα αρχοντικά, που μαρτυρούν το ένδοξο παρελθόν του χωριού. Σήμερα η Βλάστη αποτελεί προσφιλή προορισμό για πολλούς φυσιολάτρες που την επιλέγουν για ολιγοήμερη διαμονή, κυρίως τα Σαββατοκύριακα. Έχουν δημιουργηθεί πολλοί καινούργιοι ξενώνες, ενώ βέβαια λειτουργούν και αρκετά παραδοσιακά ταβερνάκια.

Κάθε καλοκαίρι στη Βλάστη διοργανώνονται οι Γιορτές της Γης, ένα τετραήμερο φεστιβάλ έθνικ μουσικής, περιβαλλοντικών παιχνιδιών, βιολογικών προϊόντων, φωτογραφικών εκθέσεων, εικαστικών παρεμβάσεων κοκ. Η μεγάλη ετήσια συνάντηση των απανταχού Μπλατσιωτών γίνεται το Δεκαπενταύγουστο. Συγκεντρώνονται χιλιάδες απόδημοι Μπλατσιώτες απ' όλη την Ελλάδα και στήνεται ένα μεγάλο πανηγύρι με παραδοσιακούς χορούς και τραγούδια. Στο τέλος όλοι χορεύουν τον περίφημο βλάχικο "τρανό χορό".

Άλλη αφορμή για εκδρομή στη Βλάστη αποτελεί η περίφημη "Γουρουνοχαρά". Πρόκειται για μια διήμερη εκδήλωση που διοργανώνεται κάθε χρόνο το πρώτο Σαβ/κο του Δεκεμβρίου. Προσφέρονται δωρεάν τραγανές τσιγαρίδες, χοιρινή τηγανιά, χωριάτικα λουκάνικα, εκλεκτός πατσάς, ντόπια τυριά και άφθονο κρασάκι, υπό τους ήχους παραδοσιακής ορχήστρας.

Πρατήριο υγρών καυσίμων θα βρούμε περίπου 1 χλμ. πριν μπούμε στο χωριό (όπως ερχόμαστε από Πτολεμαΐδα).

ΦΑΓΗΤΟ

Χοιρινό πρασοσέλινο στον Ορεινό Ξενώνα Μουρικίου

Στον Ορεινό Ξενώνα Μουρικίου. Στην κουζίνα διαπρέπει η γυναίκα του Γιώργου Τζαβέλλα, η Θεοδότα Τόττη. Κάνει καταπληκτικούς λαχανοντολμάδες (γιαπράκια), εξαιρετικό χοιρινό πρασοσέλινο και πεντακάθαρο σπιτικό πατσά. Τηλ. 2463054800 & 2463054801.

Ταβέρνα Μιντέρια. Ανήκει στον κο Τριαντάφυλλο Τζαντζάρη. Τηλ. 2463092168.

Ταβέρνα Λιόγερμα. Τηλ. 2463092464.

Ταβέρνα Βλαχοδήμος. Τηλ. 2463092162.

Ψησταριά Το Στέκι του Ηλία. Τηλ. 2463092237.

Καφέ Ουζερί Το Πέτρινο. Τηλ. 2463092234.

ΔΙΑΜΟΝΗ

Κτήμα Γιαννιώτη

Ορεινός Ξενώνας Μουρικίου. Ανήκει στο Γιώργο Τζαβέλλα και τη σύζυγό του Θεοδότα Τόττη. Βρίσκεται 4 χλμ. πριν τη Βλάστη, σε υψόμετρο που αγγίζει τα 1600 μ.! Δίπλα από τον ξενώνα ξεκινάει δασικός δρόμος μέσα από πανύψηλες οξιές που μας οδηγεί σε 10 χλμ. στην ιστορική Κλεισούρα Καστοριάς. Αυτός ο ξενώνας παλιά ήταν ορειβατικό καταφύγιο, τώρα όμως διαθέτει δωμάτια δίκλινα, τρίκλινα και σουίτες, όλα με αυτόνομη θέρμανση, μπάνιο, TV και μπαλκονάκι. Να σημειώσουμε ότι όλα τα δωμάτια έχουν και από ένα μπάνιο, απλώς κάποια μπάνια βρίσκονται έξω από το δωμάτιο, στο διάδρομο. Δεν υπάρχει πρόβλημα, έχει ο καθένας το κλειδί του, με το οποίο κλειδώνει το μπάνιο του. Για ιδιαίτερη ατμόσφαιρα προτιμήστε το δωμάτιο 109, που αφ' ενός έχει μέσα το μπάνιο του (κατεβαίνεις 5-6 σκαλοπατάκια) και αφ' ετέρου έχει επιπλέον καταμεσής και μία παραδοσιακή ξυλόσομπα. Λειτουργεί εξαιρετικό εστιατόριο. Μείναμε εδώ το Νοέμβριο του 2001 στο δωμάτιο Νο 109 τρία άτομα προς 17.000 δρχ. (49,89 €) με πρωινό. Τηλ. 2463054800 & 2463054801.

Ξενώνας Γαλάνου. Ανήκει στον Τάσο Τζιαφέτα, που παλαιότερα διατηρούσε στη Θεσσαλονίκη (στην οδό Δημ. Γούναρη) κατάστημα πώλησης τυροκομικών, κρασιών, ντελικατέσεν κλπ. Αποτελείται από 24 δωμάτια και 1 προεδρική σουίτα με θέρμανση, TV, NOVA, internet, mini bar και βεράντα. Λειτουργεί εστιατόριο και καφέ μπαρ. Δίκλινο από 60 € έως 90 €. Τηλ. 2463092590.

Κτήμα Γιαννιώτη. Έχει 6 δίκλινα και 4 τρίκλινα, όλα με αυτόνομη θέρμανση, A/C, TV, CD και ψυγείο. Το πιο άνετο δωμάτιο είναι το 202. Λειτουργεί εστιατόριο, καφέ μπαρ και αίθουσα παιχνιδιών. Δίπλα στη reception θα βρούμε ψυγείο με πολύ μεγάλη ποικιλία παραδοσιακών τυριών της περιοχής. Τηλ. 2463092090, 6945953500 & 6944724489.

Ξενώνας Γιάννος. Βρίσκεται 2 χλμ. από το κέντρο του χωριού. Είναι συγκρότημα με πέτρινα κτήρια, εστιατόριο, καφέ κλπ. Υπάρχουν 10 δίκλινα, 10 σοφίτες και 10 δίχωρα διαμερίσματα, όλα με αυτόνομη θέρμανση, TV, DVD, mini bar, τζάκι και υδρομασάζ. Μείναμε εδώ το Μάρτιο του 2008 στο δίχωρο γωνιακό διαμέρισμα Νο 302, με θέα σε όλη τη Βλάστη, τρία άτομα προς 110 € με πρωινό. Τηλ. 2463092492.

Ξενώνας Λιοτρόπι. Λειτουργεί ακριβώς πάνω από την ταβέρνα Λιόγερμα. Τηλ. 2463092464.

3 σχόλια:

  1. Το κείμενο σας περιέχει πολιτισμικές και κοινωνικοανθρωπολογικές ανακρίβειες. Το πρώτο και απλούστερο, οτι η Βλάστη είναι ένα "Βλάχικο" κεφαλοχώρι, αφού το βλάχικο ιδίωμα ποτέ δεν μιλήθηκε στην κοινωνική και εμπορική ζωή της Βλάστης, παρά μόνο στο στενό οικογενειακό περιβάλλον κάποιων βλάχικης προέλευσης οικογενειών. Ελπίζω και οι υπόλοιπες πληροφορίες που δίνεται περί ξενώνων, κλπ να μην έχουν τις ίδιες ανακρίβειες.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Συμφωνώ απόλυτα με το προηγούμενο σχόλιο. Η Βλάστη ως δημιούργημα των χρόνων της δουλείας λειτούργησε διαχρονικά ως καταφύγιο ελληνικών πληθυστομών, ένα μικρό ποσοστό των οποίων μιλούσε το κουτσοβλαχικό ιδίωμα. Ως εκ τούτου τα βλάχικα ποτέ δε μιλήθηκαν συστηματικά στη Βλάστη, η οποία διαθέτει ένα πολύ ενδιαφέρον ερευνητικά βόρειο ελληνικό γλωσσικό ιδίωμα, το οποίο αποτέλεσε (και αποτελεί μέχρι σήμερα) αντικείμενο έρευνας και μελέτης έγκριτων σχετικών μελετητών καθώς και της Ακαδημίας Αθηνών (βλ. λ.χ. στα λήμματα του Ιστορικού Λεξικού των νέων ελληνικων ιδιωμάτων της Ακαδημίας Αθηνών. Καλό είναι όταν ασχολείται κανένας με τόσο σοβαρά ζητήματα να ανοίγει και κανένα ΣΟΒΑΡΟ βιβλίο.
    Υ.Γ. Σήμερα η Βλάστη διαθέτει και βενζινάδικο (παρά τα όσα ισχυρίζεστε).

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Το περίεργο με ορισμένους σχολιαστές είναι ότι ενώ από την μια στο χωριό τους προβάλλουν την ιστορία που άφησαν οι βλάχικες οικογένειες Σίνα, Δούμπα κ.α. αλλά κατά τα άλλα δεν θέλουν να συνδέονται με τους Βλάχους. Και σε τελική ανάλυση ποιός είπε ότι οι βλαχόφωνοι μιλούσαν μόνο βλάχικα και δεν ήταν δίγλωσσοι; Ας διαβάσουν και λίγο για την ιστορία της Μοσχόπολης, του Λινοτοπίου και των υπολοίπων βλαχόφωνων κέντρων κι ας αποβάλουν τα κομπλεξικά συμπλέγματα που ταιριάζουν μόνο σε γκρεκύλους. Κανείς δεν είπε ότι η Βλάστη ήταν αμιγές βλαχοχώρι αλλά να λένε τα πράγματα με το όνομα τους, κι όχι να υπερηφανεύονται από την μια για τους Βλάχους ευεργέτες και από την άλλη να προσπαθούν να μειώσουν τους Βλάχους! Κανείς δεν είναι περισσότερο Έλληνας από το βλάχικο στοιχείο!!! Λίγη σοβαρότητα δεν βλάπτει.

    ΑπάντησηΔιαγραφή

ΠΡΟΣΟΧΗ: πριν σχολιάσετε, παρακαλούμε διαβάστε τους "κανόνες σχολιασμού", που βρίσκονται στο δεξί άκρο της οθόνης, στην ενότητα "Σχετικά με μας".